Katkı alacağı, eşler arası mal paylaşımında en sık karşılaşılan hukuki taleplerden biridir ve Türk Medeni Kanunu kapsamında korunmaktadır.
Evlilik sürecinde eşlerden biri, diğer eşe ait bir malın satın alınmasına veya değerinin artmasına doğrudan katkıda bulunmuş olabilir.
Örneğin:
-
Eşinin üzerine satın alınan eve kredi çekerek katkı sağlamak,
-
Araç satın alınırken nakit ödeme yapmak,
-
Eşe ait bir taşınmazın tadilatını kendi bütçesinden karşılamak,
-
Eşe ait ev veya dükkânın değerini artıran onarım ve iyileştirme masraflarını üstlenmek gibi.
Bu tür katkılar Türk Medeni Kanunu’na göre eşten geri istenebilir. İşbu talep, Türk Medeni Kanunu kapsamında katkı alacağı olarak adlandırılır.
Yani, malvarlığının edinilmesinde veya değerinin artmasında katkısı olan eş “Ben bu mala para koydum, senin adına olsa da benim hakkım var.” diyerek alacağını talep edebilir.
Peki bu iddianın kabul edilmesi için hangi hususlara dikkat edilmelidir? Aşağıda sizlerle paylaşıyoruz:
1. İDDİANIN TARAFLARI KARI-KOCA OLDUĞUNDAN KATKI ALACAĞI HER TÜRLÜ DELİLLE İSPAT EDİLEBİLİR:
Katkım oldu, diyen eşin gerçekten de katkıda bulunacak düzeyde bir malvarlığı / imkanları var mıdır? Sosyal ve ekonomik durumu nedir? Ancak varlıklı olmak, iyi bir gelir sahibi olmak tek başına katkı payını ispat etmek için yeterli değildir. Elbette ki, bu gelirin davaya konu olan malvarlığına katkıya kullanıldığının, gelir ile katkı arasında bir bağlantı bulunduğunun ispatlanması gerekmektedir. Bu ispat banka dekontu, kredi ödeme makbuzları, faturalar, tadilata ilişkin makbuzlar, yazışmalar, tanık beyanları ile gerçekleştirilebilir.
Diğer eşin yani davalının, katkıya ihtiyacı var mıdır? Sosyal ve ekonomik durumu nedir?
Katkım oldu, diyen eşin diğer eşe ait malvarlığının edinilmesinde bir emeği olmuş mudur?
2. KATKININ EVLİLİK DEVAM EDERKEN YAPILMIŞ OLMASI GEREKİR:
Katkı alacağı evlilik devam ederken yapılan katkılar için geçerlidir.
Evlilik öncesi yapılan katkılar farklı hukuki değerlendirme gerektirir.
3. KATKININ GÜNCEL DEĞERİ TALEP EDİLEBİLİR:
Katkı yapan eş, katkı oranı kadar alacak elde eder. Bu oran, satın alma tarihine göre hesaplandığında enflasyon sebebiyle önemli hak kayıplarına sebep olabileceği için uygulamada katkının güncel değeri hesaplanmaktadır.
Örnek hesap:
-
Ev 1.000.000 TL iken eş 250.000 TL katkı yaptı (yani %25 katkı).
-
Ev boşanma tarihinde 4.000.000 TL oldu.
-
Alacağı: %25 × 4.000.000 = 1.000.000 TL
Yani katkı geçmiş değeri üzerinden değil, güncel rayiç değer üzerinden hesaplanır.
4. ZAMANAŞIMI SÜRESİ DİKKATE ALINMALIDIR:
Katkı alacağı davalarında zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre, boşanma davasının kesinleştiği tarihten başlamaktadır.
Özetle, katkı alacağı davası, hak edilmiş emeğin ve katkının korunması açısından bizlere gerçekten de önemli bir metod sunar. Konu hakkında başkaca sorularınız için DR Hukuk olarak buradayız.
DR Hukuk- Ankara
